AI-voorspellingen voor 2026
Als we terugkijken op 2025, zien we een jaar waarin de verwachtingen rondom generatieve AI een hoogtepunt bereikten. Maar ergens in dat jaar kantelde het sentiment. Het besef drong door dat méér parameters en grotere datacenters niet automatisch leiden tot slimmere oplossingen.
Die nuchtere blik bepaalt de agenda voor 2026. De focus verschuift nu van “wat is er mogelijk?” naar “wat levert het daadwerkelijk op?“.
Van experimenteren naar implementeren
Voor 2026 voorspellen experts geen sciencefiction-scenario’s, maar een periode van operationalisering. We gaan van experimenteren naar implementeren. Voor de MKB-ondernemer is dit goed nieuws: de technologie wordt betrouwbaarder, betaalbaarder en vooral praktischer.
Op basis van mijn eigen inzichten, analyses van o.a. Stanford, Gartner en de AI-modellen zelf, zet ik een aantal voorspellingen voor 2026 op een rij.
1. Van chatbot naar digitale collega (Agentic AI)
De tijd dat je AI enkel gebruikte om een tekstje te herschrijven is voorbij. De grootste verschuiving in 2026 is de opkomst van Agentic AI. Dit zijn systemen die niet passief wachten op een vraag, maar zelfstandig taken uitvoeren.
Denk aan een AI-agent die niet alleen een e-mail opstelt, maar ook je agenda beheert, een concept-factuur klaarzet in je boekhoudpakket en de klant een herinnering stuurt. Of een inkoop-agent die zelfstandig offertes opvraagt en vergelijkt.
Voor ondernemers betekent dit dat AI daadwerkelijk een ‘collega’ wordt die workflows overneemt. Het gaat niet meer om de output van tekst, maar om het uitvoeren van werk.
Dit vraagt wel om een kritische blik: je kunt een AI-agent pas goed aansturen als je eigen bedrijfsprocessen glashelder zijn. Daarbij hoort ook realisme. Veel agenten gaan het niet halen naar productie door kosten, integratieproblemen en onduidelijke opbrengst.
2. Kleiner, sneller en lokaal (SLM’s & Edge AI)
De race om het grootste model is voor de meeste toepassingen irrelevant geworden. In 2026 zien we de doorbraak van Small Language Models (SLM’s). Dit zijn compacte, gespecialiseerde modellen die getraind zijn op specifieke data (bijvoorbeeld alleen juridische teksten of technische handleidingen).
Het voordeel? Ze zijn goedkoper en ze kunnen lokaal draaien op je eigen hardware (Edge AI). Dit betekent dat je gevoelige bedrijfsdata de deur niet uit hoeft richting een Amerikaanse cloud. Je hebt geen supercomputer nodig; een moderne laptop met een AI-chip (NPU) of (lokale) server volstaat voor bepaalde toepassingen, zoals samenvatten van interne documenten” of “eenvoudige klantenservice”.
3. Multimodaal is de standaard
Tekst, beeld, audio en video waren tot voor kort gescheiden werelden voor AI. In 2026 is multimodaal de norm. Modellen begrijpen en genereren informatie in alle vormen tegelijk.
Stel je voor: je maakt een foto van een kapot onderdeel in je magazijn en spreekt in: “Bestel hiervan vijf nieuwe en mail de leverancier over de garantie.” Het systeem herkent het onderdeel (beeld), begrijpt je instructie (audio), zoekt de leverancier (data) en verstuurt de e-mail (tekst).
We hoeven ons niet meer aan te passen aan de invoervelden van de computer; de computer begrijpt onze realiteit.
4. De terugkeer van de mens in de lus
Ondanks de toenemende autonomie van AI, verdwijnt de mens niet naar de achtergrond. Integendeel. De rol van de professional verschuift van uitvoerder naar regisseur.
Omdat AI steeds meer routinewerk overneemt, wordt menselijke oordeelsvorming schaarser en dus waardevoller. Jij bent degene die de kwaliteit bewaakt, de ethische kaders stelt en de nuances aanbrengt die een machine mist.
In 2026 gaan ‘AI-vaardigheden’ niet over programmeren, maar over het effectief beoordelen van het werk van je digitale assistenten. Misschien wordt agent manager wel het woord van het jaar 2026.
5. Europese wetgeving wordt serieus
Met het grotendeels inwerkingtreden van de EU AI Act in augustus 2026 is de vrijblijvendheid voorbij. Gebruik je AI voor risicovolle processen zoals werving of kredietbeoordeling? Dan moet je kunnen aantonen hoe het systeem werkt en welke data je gebruikt.
Naleving wordt een basisvoorwaarde om zaken te mogen doen. Dit klinkt als een last, maar het biedt ook bescherming en zekerheid voor ondernemers die niet blind willen varen op ‘zwarte dozen’.
De grote ‘Drie’ over hun eigen toekomst
Om dit blog compleet te maken, heb ik drie veelgebruikte AI-modellen gevraagd hoe zij naar 2026 kijken. Het valt op dat ze verschillende accenten leggen. De onderstaande passages zijn geen citaten en geen officiële standpunten. Het zijn korte samenvattingen van de reacties die ChatGPT, Google Gemini en Claude gaven.
ChatGPT focust op architectuur:
“2026 is het jaar waarin ‘botweg groter maken’ niet meer werkt. We zien een verschuiving naar slimmere architecturen en hybride modellen. De hype maakt plaats voor fundamentele wetenschappelijke vooruitgang: modellen die niet alleen voorspellen, maar ook logisch kunnen redeneren en zichzelf corrigeren.”
Google Gemini legt de focus op Infrastructuur:
“Vergeet de software, kijk naar de hardware. De echte uitdaging van 2026 is fysiek: energie, koeling en chips. We zien een harde grens tussen regio’s (digitale soevereiniteit). Wie de stroom en de chips heeft, bepaalt de regels.”
Claude legt de focus op vertrouwen:
“De vraag is niet langer ‘kan AI dit?’, maar ‘wíl ik dat AI dit doet? In 2026 draait het om vertrouwen: weten wanneer je blind op AI vaart en wanneer je zelf aan het stuur blijft. AI is geen vervanging van je denkproces, maar een spiegel die je dwingt je eigen aannames scherp te stellen.”
2026 wordt het jaar van de waarheid
Een ding is zeker: 2026 wordt het jaar van de waarheid. De organisaties die echt het verschil gaan maken, zijn niet degenen die meegaan in elke hype, maar de bedrijven die AI praktisch, veilig en doelgericht implementeren.
Wat kun je nu al doen?
- Breng je workflows in kaart: Autonome agenten werken alleen in gestructureerde processen.
- Kijk naar ‘kleine’ AI: Onderzoek of lokale modellen een veiliger alternatief zijn voor jouw data.
- Investeer in beoordelingsvermogen: Train je team niet alleen in ‘prompten’, maar vooral in het kritisch beoordelen van AI-resultaten.
Meer weten?
AIMonnik.nl helpt je graag om AI goed in te zetten. Niet met ingewikkelde theorieën, maar met praktische trainingen en no-nonsense advies. Meer weten? Neem dan vrijblijvend contact op.
Bronnen en verder lezen
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!